Kif nistgħu nilħqu lin-nies minn ġewwa l-kultura tagħhom aktar milli nilħqu minn tagħna?
F’belt żgħira tal-Moldova, hemm knisja li attendejt għal ftit xhur. Il-mara tar-ragħaj kienet id-direttur tal-qima. Il-kanzunetti li għażlet kienu ġeneralment kanzunetti li kont familjari magħhom, ħlief li konna nkantaw bir-Rumen u bir-Russu. Il-kanzunetti ġew irreġistrati minn qabel bi strumenti minimi, iżda xorta kellhom tħossok tal-Punent ħafna. Innutajt li filwaqt li l-membri tal-knisja tal-Moldova kantaw il-kanzunetti u kienu jafuhom sew, ma kinux se jwieġbu għall-mużika billi jċapċpu jew għollu jdejhom.
Ġurnata waħda, il-mexxej tal-qima iddeċieda li jkanta kanzunetta li kellha ħoss ta’ Moldova/Ewropa tal-Lvant ħafna għaliha. Din kienet l-ewwel darba li kont smajt din it-tip ta’ mużika ġewwa l-ħitan tal-knisja. Għall-ewwel ma ndunajt l-ebda reazzjoni mill-membri tal-knisja, imma mbagħad innutajt raġel li kien qed jaqbad saqajh mat-taħbit. Kont sorpriż għall-ewwel, iżda fil-fatt kien jagħmel sens. Il-poplu ma kienx qed ikanta kanzunetti mill-kultura tagħhom f’din il-knisja; kienu ilhom ikantaw verżjonijiet tradotti ta’ mużika ta’ kultura oħra li ma setgħux verament jgħaqqdu magħhom. It-traduzzjoni tal-kanzunetta ma kinitx biżżejjed; il-kanzunetta nnifisha kellha bżonn tkun mill-Moldova sabiex in-nies iwieġbu minn qalbhom.
Nistaqsi kemm dawn il-membri tal-knisja kienu jqimu b’mod differenti kieku kantaw kanzunetti li saru fl-istil tradizzjonali tal-Moldova. Fit-tiġijiet u l-festi, dawn il-kanzunetti b’ritmu mgħaġġel u pożittiv jindaqqu b’volum sħiħ, u n-nies jiżfnu b’enerġija kbira waqt li jgħajtu minn fuq pulmun, bid-dawl prattikament jiddi minn wiċċu. Li tara dan huwa li tara l-libertà vera fl-espressjoni personali. Nista’ biss nimmaġina kif ikunu s-servizzi tal-qima kieku jeżistu kanzunetti ta’ dan it-tip b’lirika tal-qima.
Meta nagħmlu xi tip ta’ outreach, kemm jekk f’kultura oħra jew f’subkultura tagħna stess, kif naħsbu dwar in-nies li qed nippruvaw nilħqu? Ma’ liema mużika għandhom x’jaqsmu? Liema parti mill-kultura tagħhom għandna nifhmu biex nikkomunikaw l-imħabba ta’ Alla bl-aktar mod effettiv? Kif nistgħu nilħqu lin-nies minn ġewwa l-kultura tagħhom aktar milli nilħqu minn tagħna? Ġesù għamel dan kull meta qal xi parabbola. Id-dixxipli tiegħu u l-komunitajiet li żar kienu fil-biċċa l-kbira tagħhom magħmula minn bdiewa, u għalhekk biex jasal qalbhom, l-ewwel laħaq moħħhom permezz tal-fehim komuni tal-agrikoltura. Irrakkonta stejjer bħar-ragħaj li jħalli l-merħla tiegħu biex isib nagħġa waħda li ntilfet (Luqa 15:3–7); Hu uża l-analoġija ta’ Ġesù bħala d-dielja u dawk li jemmnu huma l-friegħi li jġibu l-frott li jikbru mid-dielja (Ġwanni 15:1–17); Saħansitra wassal biex siġra tat-tin reali tinxef bħala tixbiha ta’ kif għandha tibqa’ l-fidi tagħna (Mark 11:12–14, 20–26). Kieku Ġesù kien qed imexxi l-ministeru Tiegħu fuq l-art illum, nista’ nimmaġina li biex jasal magħna, kien jirrakkonta ftit parabboli bl-użu ta’ memes tal-qtates u b’referenza għat-teknoloġija moderna. (Xi ħaġa simili għal "Jien l-istrixxa tal-enerġija, u int il-korda tal-iċċarġjar. Kull min jibqa' pplaggjat fija dejjem jipproduċi telefon b'batterija kompletament iċċarġjata.")
Kif nistgħu nilħqu l-imħuħ ta’ dawk li naqdu sabiex fl-aħħar mill-aħħar nilħqu qalbhom bil-messaġġ tal-evanġelju?
Jekk nassumu li Jiena Naf Xejn
Ċavetta waħda biex tilħaq lin-nies hija permezz tal-umiltà. Jekk nidħlu f’kultura ġdida naħsbu li a) diġà nafu kif nagħmlu ċerta ħaġa u b) li kif nagħmluha huwa l-uniku mod kif nagħmluha, li awtomatikament toħloq ostaklu bejnna u bejn kull min forsi nkunu qed nippruvaw naqdu. Din l-istorja li jmiss turi kif ma tagħmilx dan.
Lezzjonijiet mill-Perżut tal-Moldova
Fil-Moldova, il-belt li kont noqgħod fiha kellha żona sabiħa taċ-ċentru tal-belt bi ħwienet u ftit ristoranti. Kien hemm ukoll katina deli li kellha ftit postijiet madwar il-pajjiż. Jien kont xtrajt ftit affarijiet hemmhekk, u qatt ma ħsibt li huwa differenti milli jordna minn deli fil-ħanut tal-grocer lokali tiegħi f'Pennsylvania. Imma ġurnata partikolari, iddeċidejt li tordna xi laħam tal-ikla għal sandwiches. Ordnajt 500 gramma tal-perżut u qrajt l-għażliet l-oħra tad-deli filwaqt li l-attendant ipprepara l-laħam. Tagħtili l-borża tal-perżut, u meta ħarist lejha, innutajt li kont qed inżomm biċċa perżut, mhux il-perżut imqatta’ li kont assumejt li qed ordna. Staqsejtha, "Għaliex dan mhux imqatta'?" Hija wieġbet sempliċiment, “Int ma tlabtx naqtagħha.” Il-kburija tiegħi qabdet hekk kif ħsibt bejni u bejn ruħi, M'għandix għalfejn nitlobkom tqattgħu. Din hija a Deli, talli għajjat b'leħen għoli! Staqsejtha jekk tistax tqatta’ l-biċċa li kienet għadha kif tatni, iżda qalet li kienet żgħira wisq biex tinqata’ fuq il-magna. L-ebda laħam imqatta’ rqiq għalija dak inhar!
Minflok ma nwieġeb internament bi kburija, x'jiġri kieku ħsibt dwar dak li jagħmel aktar sens kulturalment? Xi ħaġa bħal, Oh, li fil-fatt jagħmel sens. Aktar spiss rajt nies iqattgħu blokki tal-perżut għall-insalati tradizzjonali milli qatt rajt nies jieklu sandwiches. Fil-fatt qatt ma rajt lil ħadd jiekol sandwich bil-laħam imqatta’ fis-sena u nofs li kont għext hawn. Li jkollok dan it-tip ta’ rispons awtomatikament jiġi f’moħħu jista’ jkun jeħtieġ bidla fil-paradigma biex naraw kulturi oħra mil-lenti tagħhom stess aktar milli minn tagħna stess. Jekk nassumu li ma kont naf xejn dwar kif tordna f’deli seta’ waqqaf dak il-ħajt żgħir milli jinbena ġewwa fija riżultat ta’ dik l-esperjenza.
Nibdlu l-Paradigma Tagħna
Din il-bidla fil-paradigma tista' tiġi applikata fil-missjonijiet ukoll. Sempliċement għax l-evanġeliċi fl-Istati Uniti jqimu bil-kitarri u t-tnabar ma jfissirx li għandna nieħdu kitarri u tnabar fil-muntanji tal-Perù jew fil-kampanja Indjana u nistennew li n-nies f’daqqa waħda jqimu lil Alla “b’mod xieraq.” Fil-fatt, il-mod stess li bih nippreżentaw l-evanġelju jista’ potenzjalment jibni ħajt bejnna u bejn xi ħadd minn kultura oħra, kif muri hawn taħt.
Jista’ jkun li meta nieħdu l-mod “Amerikan” ta’ kif nagħmlu l-affarijiet magħna fil-missjonijiet (li nagħmlu jekk ma naħsbux dwarha minn qabel), in-nies li qed nippruvaw nilħqu jistgħu ma jirrispondux tajjeb għall-mod tagħna ta’ komunikazzjoni, il-mod tagħna ta’ kif nibnu l-fiduċja, jew il-mod tagħna ta’ kif nippreżentaw l-istorja tal-evanġelju? Punent aktarx l-ewwel jippreżenta l-fatt li Ġesù jħobbna u miet għal dnubietna, u wara jispjega għaliex. Asjatiku x’aktarx jibda fil-Ġenesi u jirrakkonta l-istorja tal-Lhud qabel ma jasal fil-ministeru, il-mewt, u l-qawmien taʼ Ġesù.1 Jekk inti bħala Punent ippreżentajt il-fatti l-ewwel lil xi ħadd fl-Asja, huma jistgħu jistaqsu jekk taħseb li humiex stupidi biżżejjed biex jieħdu biss “fatt” fil-valur nominali mingħajr ma l-ewwel turihom l-istampa akbar, segwit minn kif il-biċċiet kollha jaqblu flimkien. Bl-istess mod, jekk inti bħala xi ħadd bi sfond kulturali Asjatiku tibda fil-Ġenesi meta tippreżenta l-Evanġelju lill-Punent, inti tirriskja li titlef l-attenzjoni tal-udjenza tiegħek pjuttost malajr.
Li nkunu konxji tal-kultura li nidħlu fil-qasam tal-missjoni, u li nwieġbu għal kollox bl-umiltà jgħinna nilħqu moħħ in-nies u mbagħad qalbhom, kif kien ikollu Ġesù.
1. Il-ktieb Il-Kultura Map, minn Erin Meyer, (2015) tiddissekta diversi azzjonijiet li nieħdu f'sitwazzjonijiet transkulturali u toffri kontinwu għal kull wieħed. Il-kulturi jistgħu jitqiegħdu kullimkien tul kull continuum. Il-komunikazzjoni, il-fiduċja, u l-persważjoni huma tlieta minn dawn il-kontinwità.
2. Il-Mappa tal-Kultura, pp.104–112.
Dan l-artikolu huwa mill-ktieb Missjonijiet li qed Jevolvu: 24 Leħen Jirriflettu fuq Missjonijiet Illum. Dan il-ktieb huwa ġabra ta’ 31 artiklu li juru d-diversità tal-missjonijiet moderni u l-modi li bihom ilkoll nistgħu nkunu involuti llum. Għal aktar informazzjoni jew biex tixtri kopja, għafas hawn.
Għal aktar informazzjoni dwar il-missjonijiet, mur fuq dovemission.org
Dwar Hillary Vargas
Hillary ingħaqdet u mexxiet flimkien timijiet għal żmien qasir fil-Gwatemala. Wara li serviet bħala voluntiera tal-Korp tal-Paċi fir-Repubblika tal-Moldova mill-2014 sal-2016 ma’ żewġha, Adrin, Hillary ħasset is-sejħa fit-tul tagħha għall-missjonijiet permezz tal-amministrazzjoni. Hija ħadmet fl-uffiċċju DMI f'Lititz, PA, mill-2018.
