O a popolega masani o tagata pe a fuafuaina le faasologa?
saunia e Peter Bunton
I tausaga talu ai nei, sa ou auai i suʻesuʻega faʻapitoa i faʻalapotopotoga Kerisiano ma gaioiga a o latou faʻatautaia le faʻasologa o taʻitaʻi, aemaise lava le faʻavaeina o sui. I le faagasologa, na manino mai ai o loo i ai ni popolega e felagolagomaʻi lautele ina ua iloilo e faalapotopotoga Kerisiano le auala e faagasolo ai a latou sini o le faasologa. I totonu o lenei tusiga o le a ou taulai atu i ni popolega se tolu e foliga mai o se tasi o mea sili ona taatele, pe a le sili ona taatele. O le mea muamua o le fefe i le leiloa o se vaaiga mamao ma tulaga faatauaina—aemaise lava le vaaiga ma tulaga faatauaina faaKerisiano. O le lona lua o le fefe i le leiloa o le faʻalapotopotoga faʻale-aganuʻu aʻo faʻateleina le galuega a le matagaluega, o se manatu lauiloa i sociology o le "faʻasologa o le charisma." O le atugaluga lona tolu o le a tumau pea le au fa'avae ma ta'ita'i umi i le galuega ma fa'alavelaveina ai avanoa o le fa'alapotopotoga mo se sologa lelei. Sei o tatou tilotilo totoa.
Leaiina o le Va'aiga Tulaga ma Tulaga Taua
“Mission drift” o se faaupuga e faamatala ai le faagasologa pe a oo ina maua e se vaega e amata i se vaaiga patino ma se faamoemoega, i le aluga o taimi, o loo faia isi mea e aveesea ai pe aveesea ai le vaaiga faavae. O le fe'avea'i o le misiona o se popolega taatele i faalapotopotoga faaevagelia, aemaise lava le faatatauina i le mata'utia o le malosi o se faiva faa-Kerisiano o loo feagai ma le tele o le faalelalolagi. Ua faamatalaina lenei mea e Greer ma Horst e faapea: “O le le talitonu i le Atua o le auala lea e sili ona tetee.”1 O lenei auʻiliʻiliga na toe taʻua foʻi e Christopher Crane, o lē na faavaeina le talaʻiga Kerisiano Edify, ina ua ia faapea mai, “E ese mai ai le tumau faamaoni o se faalapotopotoga i lana misiona. O le ala masani—le tulaga le manuia o le tuputupu ae faalenatura o le tele o uluai misiona e totonugalemu ia Keriso—o le tafetafea.”2 O lenei mata'u e matele ina aumaia ai le fa'aauauina o tulaga fa'atauaina ma uiga fa'atatau i le va'aiga pe a mafaufau po'o ai e tofia e fai ma sui.
O lenei mea mataʻina na faʻamaonia i le faasologa o le Life Impact Ministries, lea na taʻua ai e le sui, David Knauss, o le au faʻavae sa i ai se "manaʻoga malosi ina ia faʻaauauina tulaga taua o le misiona. O na tulaga taua e masani ona le vaaia i ofisa o misiona ma o se tasi lea o mafuaʻaga o le Life Impact Ministries i le taimi muamua.3 O le popolega lava lea e tasi na iloagofie i le fegasoloaʻi o lotu e taʻua o Grace Network, ma o lo latou manaʻoga ia aua neʻi "aveesea le aganuu a Grace Network."4 Na faamatalaina e se tasi na faavaeina le Grace Network lenei popolega ina ua ia fautuaina, "Tuu atu i se tasi e tutusa DNA e tutusa o latou tulaga faatauaina ma le faiga o le faagaoioiga,"5 aua afai e taumafai se faalapotopotoga e sui le DNA, "e te suia i se mea."6
I faʻalapotopotoga Kerisiano, o lenei fefe e masani ona taʻitaʻia i le filifilia o tagata i totonu nai lo fafo i se taumafaiga e faʻamautu le faʻalapotopotoga i luga o le ala ma lana uluai vaʻaiga.
Leaiina o le Charisma
O le atugaluga lona lua o le a leiloa le faʻailoga o le faʻavae i le shuffle o le faʻalauteleina o le fausaga. O le Economist ma le sociologist Max Weber na faʻaaoga faapitoa le faaupuga "faʻasologa o le charisma" e faʻamatala ai lenei mea.
O le faaupuga "charisma" o le a faatatau i se uiga patino o se tagata e ala i le tulaga e vavaeeseina ai o ia mai tagata masani ma taulimaina e pei ona tuuina atu i ai ni mana uiga ese, sili atu i le tagata, po o se mea faapitoa faapitoa po o uiga. O mea ia e le mafai ona maua e se tagata masani ae e manatu i ai o ni tupuaga paia pe o se faaaʻoaʻoga, ma e faavae i luga o ia mea e avea ai le tagata e aafia ai o se taʻitaʻi.7
I le malamalamaaga o Weber, o le masani o le faʻavaeina lea o tulafono ma fausaga o se faʻalapotopotoga fou poʻo se faʻalapotopotoga. O le mea lea, e tusa ai ma lenei talitonuga, o se taʻitaʻi paionia e iai le pule faʻapitoa e masani ona faʻamanuiaina e isi o loʻo faʻamaonia ma pulepule. O lenei fefe, o le mea moni, e fesoʻotaʻi ma le fefe muamua o loʻo taʻua i luga, e taʻua, o le aloese mai soʻo se leiloa o le vaʻaia ma tulaga taua ma iʻu ai i le feʻaveaʻi o le misiona. O lenei fefe e fesoʻotaʻi ma le talitonuga e mafai e se faʻalapotopotoga paionia poʻo se faiva ona agaʻi atu i se vaega o le sili atu le pule faʻapitoa lea e faia ai faʻaiuga e tusa ai ma faiga faʻavae, faiga tusitusia, ma mea faapena, nai lo le mulimuli i se vaaiga faaleagaga lea e mafua ai le taʻitaʻiga mai le faʻailoga o le taitai. E pei ona e faʻamoemoeina, o faʻamaumauga sili atu ma le faia o faʻaiuga e tusa ai ma tulafono tusitusia e mafai moni lava ona avea ma mala i se faʻavae vaʻaia o se gaioiga fou o loʻo faʻamamafaina le mauaina o le taʻitaʻiga mai le Atua ma galulue faʻatasi i luga o le faʻavae o vaʻaiga tutusa ma mafutaga nai lo fausaga faʻatulagaina.
O se le fiafia tele i le ono leiloa o le faʻailoga na vaaia i le tulaga o Newfrontiers, o se fesoʻotaʻiga o le faitau selau o ekalesia i le salafa o le lalolagi. Latou te leʻi faʻaogaina le faaupuga "faʻasologa masani," ae na i lo le talanoa i le fefe i le "faʻalapotopotoga." Sa i ai, mo se faʻataʻitaʻiga, se vaʻaiga le lelei o faʻatulagaga faʻatulagaina. I le faasino atu i fesootaiga faaaposetolo fou, na tusia ai e Devenish, o se tasi na suitulaga i le na faavaeina Newfrontier, “O le mea mulimuli o le a mananao i ai tama na faavaeina nei gaoioiga o le vaai atu lea i lo latou ola, sootaga faaleautaitai o loo faatulagaina i se mea e sili atu ona mausali ma faavasega e se tupulaga lona lua o taitai.”8 O le puipuia o na faatulagaga o le a faia e ala i le faatumauina o le “faamamafa faale-Tusi Paia i faiā faaleaiga, aemaise le manaʻoga faifai pea mo tamā.”9 I le filifilia o se sui, o faalapotopotoga Kerisiano e mafuli atu i le sailia o se tagata e iai le pule faʻapitoa e mafai ona faʻaauau pea ma faʻaleleia atili ai le vaʻai ma le natura faaleagaga o le faʻalapotopotoga ma o le a le taʻitaʻia le faiva i le pule sili.
Ua Umi Tele le Ta'ita'i mo se Taimi Umi
O mataupu le manuia o le tofi taitai ua mafua ai ona popole le toatele e uiga i le alu ese o le taitai ua suia le fuafuaga o le tofi e ala i le tumau i le tofiga umi. Sa faapena foi i le mataupu na faamaumauina lelei a le First Baptist Church, Dallas, Texas. I le taimi na fuafuaina ai le soloaiga faa-faifeau (amatamata o le 1990), o lenei ekalesia o le faapotopotoga aupito tele lea i le Iunaite Setete.10 WA Criswell sa avea ma faifeau sinia mo le tusa ma le fasefulu ono tausaga. O se faifeau fou, o Joel Gregory, na tofia ia Ianuari 1991 ma le malamalama, pe a mavae ni nai masina o suiga, o le a faamavae Criswell. O le vaega mulimuli na tumau pea ona aafia i le tele o mataupu a le ekalesia ma faaauau pea ona filifili e tumau i le tofi, ma faia ai le tele o le tuai o lona alu ese. Na lagona e Gregory ua i ai o ia i se tulaga faigata, ona o lona talitonu o le i ai o Criswell ma gaioiga, e pei o faitioga lautele i lona sui igoa, ua faavaivaia ai o ia. I le ogatotonu o le 1992, na taʻua ai e Criswell o le a nofo mo le isi lua tausaga. Ia Setema 1992, na faasilasila ai e Gregory lona faamavae mai le pulelaa ma mulimuli ane lomia se tala faamaoni o ona aafiaga ma le le fiafia i le avea ai o se sui filifilia na iloa ai e leʻi naunau lē na muamua atu e lafoai le pule. I lenei tulaga, ina ua uma le faamavaega a Gregory, na toe faaauau ai e Criswell ona tiute ma tumau ai i le tofi mo le isi sefulu tausaga.
O lenei mataupu, e sili atu ona lauiloa ona o le lolomiina o le tala a Gregory, na avea ma se faʻataʻitaʻiga le lelei o le faasologa mo isi oe na faaosofia e le maua i latou i se tulaga tutusa.11 O le mea moni, o le faitauina o le tala a Gregory e uiga i le sologa leaga na faaosofia ai se tasi taitai sinia, e le manao e avea ma se isi Criswell, e amata fuafuaga o le faasologa. O lenei taʻitaʻi na "matua tausalaina" i le faitau e uiga ia Criswell ma naunau e aua nei pei o ia.12
Ona o atugaluga masani i nei popolega e tolu o le soloaiga, e foliga mai e talafeagai mo i latou o loo mafaufau i le tofi
- fa'aaoga se fuafuaga e toe fa'ailoa ma fa'amalosia tulaga taua
- faia ni taumafaiga fa'apitoa e fa'amautinoa ai le fa'aauauina o le malosi fa'aleagaga nai lo le fa'atonuina o le pule
- iai se fa'asologa o taimi mo le fa'asologa, atonu e fa'atonuina e se tino tuto'atasi, e le suia ai le ogatotonu o le fa'agasologa.
O la'u faamalosiauga e faapea, faatasi ai ma ni manatu talafeagai, tatalo, ma fuafuaga, e mafai moni lava ona aloese mai nei mailei e sosoo ai.
1. Greer ma Horst, Mission Drift, 42-43.
2. Faatalanoaga ma Greer, Fepuari 2013, i Greer ma Horst, Mission Drift, 19.
3. Tusitala mai ia David Knauss, Oketopa 29, 2018 (sii mai ma le faatagaga).
4. Fa'atalanoaga I ma Jack Groblewski, 2018.
5. Faatalanoaga II ma Dick Blackwell, 2018.
6. Fa'atalanoaga ma Dick Blackwell, 2018.
7. Weber, Theory of Social and Economic Organization, 358-59.
8. Devennish, Ta'ita'i Tama, 12.
9. Devennish, Ta'ita'i Tama, 12-13.
10. Fa‘amatala mai e Gregory, Ose Faaosoosoga Tele.
11. Tagai Wheeler, “Leadership Succession Process,” 123.
12. Wheeler, “Leadership Succession Process,” 174.
Galuega na taua
Devenish, D. (2011). Ta’ita’i Tama – Misiona fa’aosofia: Toe fa’afo’isia le matafaioi a le ‘aposetolo i le ekalesia i aso nei. Bletchley: Moni.
Greer, P. ma Horst, C. (2014). Misiona tafefea: Le faʻalavelave faʻafuaseʻi o loʻo feagai ma taʻitaʻi, faʻameaalofa, ma ekalesia. Minneapolis: Bethany House Publishers.
Gregory, J. (1994) O se faaosoosoga sili naua: O le malosi faatosina o le ekalesia sili a Amerika. Fort Worth: Le Summit Group.
Weber, M. (1964). O le aʻoaʻoga o faʻalapotopotoga faʻaagafesootai ma tamaoaiga (Faaliliu e Henderson, AM ma Parson, T.). Niu Ioka: The Free Press.
Wheeler, ME (2008). O le faagasologa o le tofi taitai i totonu o ekalesia tetele. Ph.D. Iunivesite o Malumalu, Filatelefaia. E maua ile: http://digital.library.temple.edu/cdm/ref/collection/p245801coll10/id/12832
AOAO ATILI!
Manuia i le Succession e Peter B
unton
O lenei tusi e suʻesuʻe ai le faʻavaeina ma faʻasologa o taʻitaʻi i totonu o faʻalapotopotoga Kerisiano ma fesoʻotaʻiga. E faavae i luga o faatalatalanoaga ma i latou na faavaeina ia gaioiga ma o latou sui, e suʻesuʻeina ai le taʻitaʻiga aʻoaʻoga ma aʻoaʻoga na faʻavaeina nei soloaiga e ala i le suʻesuʻeina o mataupu e pei o le faasologa o fuafuaga, auala filifilia, aafiaga o itupa, ma sootaga i le va o taʻitaʻi ulufale mai ma fafo. O lenei galuega o loʻo faʻaalia uma ai faʻafitauli e mafai ona faʻafeiloaʻi ae o loʻo tuʻuina atu ai taʻiala e faʻafaigofie ai le sologa manuia.